Haziran 14, 2021

COVİD-19 Pandemi Sonrasında Da Hayatımızı Etkilemeye Devam Edecek

Covid-19 hayatımıza gireli 1 yılı geçti ve hala devam edecek gibi gözüküyor. Sonbahar 2021’de pandeminin etkisi azalmaya başlayıp 2022 ilkbahar aylarında da sonlanması umut ediliyor. O günleri özlemle beklesek de Covid-19 geçiren bazı hastalar ne yazık ki o kadar şanslı olmayabilir. Uzun Covid-19 hastalığı-sendromu ile birlikte yine Covid-19’un neden olduğu bazı nörolojik ve psikiyatrik hastalıklar hastaları ve dünyayı etkilemeye devam edecek.

Uzun Covid-19 hastalığı dünyanın gündemine girdi ve salgın sonrasında da hastaları, toplumları ve ülkeleri etkilemesi bekleniyor. Normal şartlarda Covid-19 haftalar sürer. Bu süre 12 haftaya dek uzayabilse de hastaların çoğunda da ilk 4-8 hafta içinde tam iyileşme olur. Ancak bir grup hastanın şikayetleri 12 haftadan daha uzun süre hatta aylarca sürebilir. Üstelik bu durumun Covid-19 hastalığının şiddeti, ağırlığı ile ilgisi de yok. Çok hafif bir Covid-19 hastalık dönemi geçiren hastalarda bile şikayetler aylarca sürebilir. Koku duyusunun geri gelmemesi, aşırı yorgunluk, nefes darlığı, çabuk yorulma, göğüs ağrısı, bellek ve dikkat sorunları (sisli beyin), kalp çarpıntısı, uykusuzluk, sersemlik hissi, karıncalanma ve iğnelenmeler, eklem ağrıları, depresyon ve anksiyete, kulakta çınlama gibi çeşitli şikayetler aylarca devam edebilir. Şu an için uzun Covid-19 hastalığının ne kadar süre devam edebileceği, bazı belirtilerin kalıcı olup olmadığı henüz bilinmemekte.
Covid-19 hastalığının bir çok nörolojik ve psikiyatrik hastalığı tetikleyebildiği yeni yayınlanan bir çalışmada gösterildi. Bu çalışmada beyin kanaması, tıkanması, parkinson hastalığı, demans (bunama) gibi nörolojik hastalıklar ile birlikte anksiyete ve depresyon gibi psikiyatrik hastalıklara neden olabilidiği gösterildi. Tüm bu hastalıklar içinde Covid-19 en sık anksiyete, kaygı bozukluklarına(18%) yol açarken hastaların %1 ile 7’si arasında bir oranında nörolojik bozukluklar ortaya çıkmakta. Aslında bu sadece Covid-19’a has bir durum değil. Normal mevsimsel grip de bu tip nörolojik hastalıklara yol açabilmekte. Burada ki fark Covid-19’da bu riskin mevsimsel gribe göre yaklaşık %50 daha fazla olması ve Covid-19‘un sayısal olarak bu dönemde çok çok daha fazla görülmesidir.

Covid-19 olduktan sonra bu tip sorunlar ve hastalıklar herkesin başına gelebilir. Halen en iyi tedavi yöntemi Covid-19’dan korunmak, hasta olmamak ve aşı olup ağır hastalık riskini azaltmaktır.